Informeert u uw klant afdoende over het bestaan en de draagwijdte van uw algemene voorwaarden?

Opdat consumenten gebonden zijn aan uw algemene voorwaarden, is het noodzakelijk dat u hen op afdoende wijze informeert over het bestaan en de draagwijdte van de aan hen opgelegde verplichtingen die voortvloeien uit uw algemene voorwaarden en dit voorafgaand aan de totstandkoming van de overeenkomst. De consument moet bovendien daadwerkelijk kennis hebben genomen van de algemene voorwaarden en hij moet ze expliciet hebben aanvaard alvorens ze op hem van toepassing kunnen zijn.

Deze kennisname en aanvaarding van algemene voorwaarden door de consument gebeurt vaak door de verwijzing ernaar op de achterkant van de bestelbon of offerte en/of het aanvinken van de kennisname en aanvaarding van de algemene voorwaarden op een website. Deze praktijk is courant en wordt door de rechtbanken algemeen aanvaard. Dit alles neemt evenwel niet weg dat een onderneming niet zomaar elke clausule kan verstoppen in haar algemene voorwaarden en de consument hierdoor vervolgens gebonden zou zijn.

Recent oordeelde het Hof van Cassatie immers dat er geen sprake is van (een daadwerkelijke) kennisname en aanvaarding van algemene voorwaarden, wanneer deze verkoopsvoorwaarden “ongebruikelijke, buitensporige of zwaarwichtige” clausules inhouden. Het is niet toegestaan om als onderneming ongebruikelijke of zwaarwichtige clausules te verstoppen in haar algemene voorwaarden op de keerzijde van een factuur of een offerte. Het Hof heeft geoordeeld dat een consument, die doorgaans geneigd is om zulke omslachtige voorwaarden summier door te nemen, in dit geval niet op voldoende wijze geïnformeerd wordt omtrent de draagwijdte van dergelijke clausules.

Volgens de cassatierechtspraak dient de onderneming de consument voorafgaand aan de overeenkomst expliciet te wijzen op dergelijke clausules. Wanneer de onderneming nalaat de consument hierop te wijzen, heeft dit tot gevolg dat dergelijke clausules de consument niet binden. Het gebrek aan voorafgaande informatie kan dus verregaande gevolgen met zich meebrengen. Als onderneming onderwerpt u de consument immers aan verkoopsvoorwaarden om uw onderneming te beschermen, een bescherming die kan wegvallen indien u de consument er niet afdoende over informeert.

Wat dergelijke “ongebruikelijke, buitensporige of zwaarwichtige” clausules juist inhouden, zal de rechtspraak verder moeten uitwijzen.

Wellicht zal het voornamelijk gaan over clausules die grote financiële repercussies met zich meebrengen, dan wel langdurige verplichtingen kunnen teweegbrengen voor de consument. In de zaak die door het Hof van Cassatie werd beslecht, oordeelde het Hof dat de verkoper de consument uitdrukkelijk diende te wijzen op een zwaarwichtig opzegbeding waarbij de deze laatste de overeenkomst – behoudens overmacht – enkel kon annuleren mits betaling van 30% van de prijs. Een enkele verwijzing in dit geval naar de op de achterzijde van de bestelbon afgedrukte verkoopsvoorwaarden volstaat volgens het Hof in die omstandigheden niet en maakt dat het opzegbeding niet tegenstelbaar werd verklaard en de onderneming dus geen vergoeding van 30% kon vorderen.

Hoe kan je als onderneming de consument gepast informeren?

U zal als onderneming moeten nagaan welke bedingen kunnen beschouwd worden als buitensporig of zwaarwichtig, wat geen eenvoudige oefening is. Daarnaast moet het voor de consument duidelijk zijn wat deze zwaarwichtige bedingen zijn. Neemt u ze op in de bijzondere voorwaarden van uw overeenkomsten? Gaat u gebruik maken van een afwijkende lay-out om deze clausule in de verf te zetten? Zijn er nog andere mogelijke manieren waarop u als onderneming aan deze precontractuele informatieverplichting kan voldoen, enz.

Wenst u uw algemene voorwaarden onder de loep te nemen of wenst u verdere verduidelijking over de mogelijkheden tot aanpassing van uw algemene voorwaarden, bestelbonnen en/of offerten, aarzel niet om contact op te nemen met Crowe Spark Legal.